dinsdag 7 juli 2020

Jodenster








Voor Joden Verboden. Deze mededeling die aan duidelijkheid niets overliet had de toenmalige exploitant van Huis de Beurs in de Tweede Wereldoorlog linksonder op het schuifraam aan het A-Kerkhof aangebracht. Met maar liefst drie plakkers. Zou er een loslaten dan bleef deze tekst in ieder geval nog aan de resterende twee hangen. De boodschap moest immers klip en klaar zijn en blijven. Eerder passeerde hier de foto waarop genoemde tekst goed te lezen was. Er zijn geen beelden van, maar reken maar dat Huis de Beurs deze ook aan de ramen aan de Folkingestraat zal hebben aangebracht. Met dit soort dwingende maatregelen verstootte de Duitse bezetter de Joden stilletjes, maar meer en meer, uit het dagelijkse leven.

Nu deze krankzinnige foto.
Een jongen in korte broek staat popelend te wachten op zijn afspraakje. Misschien gaan ze wel naar een matineevoorstelling van een film die het Beurs Theater presenteert. Tussen Huis de Beurs en het theater zit een verspringend hoekje dat de bioscoop gebruikt met spannende foto's de filmliefhebber warm te maken: Binnenkort in dit theater! Dat werkt: iemand staat zich aan de plaatjes te vergapen. Aan de heer met wandelstok is dit soort amusement niet besteed. De flinke Jodenster, op de linker kraag van zijn jas vastgenaaid, verklaart alles: ook bioscoopbezoek werd de Joden ontnomen. Hij loopt met een grote boog, maar met Joodse trots om de mededeling die op het omhoog geschoven raam van Huis de Beurs is aangebracht: Voor Joden Verboden.

Goed beschouwd zien we een bizarre foto die de alledaagsheid van de Tweede Wereldoorlog in Groningen pakkend samenvat: een gemarginaliseerde man, zorgeloos amusement, krachtige nazipropaganda aan de gevel van de Korenbeurs en de rust en eenvoud van een paard-en-wagen die zijn dagelijkse zakelijke ronde doet. Dit alles op zomaar een foto.

Bij vijfenzeventig jaar bevrijding geeft dit tafereel te denken.

Annemiek Vos

Daar zitten we dan, midden in de winter. Maar nog geen sneeuwvlok gezien. Dat is op dit schilderij wel heel andere koek. Op dit mooie paneel...