donderdag 27 februari 2020

Der sitzt und lernt






Onder de rand van het plafond boven de leestafel lezen we de tekst: Der sitzt und lernt. Het doet Duits aan, maar dat is het niet: het is Jiddisch. De spreuk vraagt om uitleg. Maar dat doen die zes eigenlijk allemaal, daar onder de rand van het plafond. We komen er af en toe afzonderlijk op terug.

Binnen de Joodse traditie worden mannen die zich louter en alleen maar eindeloos bezighouden met de bestudering van de Thora vrijgesteld van de dienstplicht en van betaald werk. (De Thora, dat zijn de eerste vijf boeken van de Hebreeuwse Bijbel, welke de grondslag vormen van het Joodse geloof.)

In het Jiddisch is genoemd gezegde een cynische sneer naar die extreem orthodoxe geloofsgenoten die de godganselijke dag maar heilige teksten zitten te lezen, te bestuderen en mateloos tot zich nemen. Maar de maatschappij schiet met deze gasten niets op. Ze zijn bijvoorbeeld van geen enkel economisch nut. En inhoudelijk is die Thora zo langzamerhand ook wel een keer helder, duidelijk en eenduidig uitgeplozen. Klaar!

Wanneer men in Huis de Beurs aan een tafeltje gaat zitten en dan de ogen, maar vooral de oren goed de kost geeft, dan past deze spreuk misschien ook wel een beetje de nieuwsgierige gast: je verneemt wel eens wat van het tafeltje naast je, ter lering en vaak vermaak. Je gaat zitten en je steekt stiekem wat op. 

Het golvende, liggende streepje maakt het citaat lekker luchtig. En dat is wat het is.

Annemiek Vos

Daar zitten we dan, midden in de winter. Maar nog geen sneeuwvlok gezien. Dat is op dit schilderij wel heel andere koek. Op dit mooie paneel...